Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των ΗΠΑ (NIH), ο μεγαλύτερος χρηματοδότης πειραμάτων σε ζώα στον κόσμο, βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση καθώς η δημόσια ρητορική του συγκρούεται με την πραγματικότητα των πρακτικών του.
Με ετήσιες δαπάνες που αγγίζουν τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια για πειραματική έρευνα σε ζώα, το NIH επιχειρεί να προβάλει ένα νέο αφήγημα: πως στρέφεται προς «ανθρωποκεντρική» επιστήμη, προωθώντας κλινικές δοκιμές, δεδομένα πραγματικού κόσμου και εναλλακτικές μεθόδους (NAMs), όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι προηγμένες εργαστηριακές τεχνικές.
Στην πράξη, όμως, δεν έχουν θεσπιστεί ούτε προθεσμίες, ούτε σημεία αναφοράς, ούτε περικοπές. Όπως σχολίασε ο Justin Goodman, ανώτερος αντιπρόεδρος του οργανισμού White Coat Waste:
«Τα πειράματα σε ζώα είναι κακές δαπάνες και κακή επιστήμη. Το 95% των φαρμάκων που δοκιμάζονται σε ζώα αποτυγχάνουν σε δοκιμές σε ανθρώπους. Η ρητορική του NIH δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα αυτή τη στιγμή.»
Η δήλωση που πυροδότησε την αντίφαση
Η Δρ. Νικόλ Κλάινστρόιερ, αναπληρώτρια διευθύντρια του NIH, δήλωσε σε podcast του οργανισμού:
«Δεν νομίζω ότι πρέπει να κάνουμε έρευνα σε σκύλους και γάτες. Απολύτως όχι.
Είμαστε υποχρεωμένοι από τον νόμο να διατηρήσουμε τις υπάρχουσες επιχορηγήσεις προς το παρόν, αλλά για να τις καταργήσουμε σταδιακά, εργαζόμαστε ακούραστα στο παρασκήνιο.»
Από την άλλη, η ίδια η γραμματεία του NIH αναφέρει ότι οι μελλοντικές ανακοινώσεις χρηματοδότησης θα δίνουν έμφαση σε ανθρώπινα δεδομένα και πιθανόν θα αποκλείουν εντελώς τη χρήση ζώων.
Ωστόσο, δεν έχει υπάρξει νομική δέσμευση, χρονοδιάγραμμα ή σταδιακή αποδέσμευση από την υπάρχουσα χρηματοδότηση, την οποία το ίδιο το NIH δηλώνει πως διατηρεί.
Παρεμβάσεις, πιέσεις και πολιτικές σκοπιμότητες
Ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει προτείνει τη μείωση του προϋπολογισμού των NIH κατά 40%, από 45 στα 27 δισ. δολάρια, με ρητή αιτία τη «σπατάλη πόρων».
Ο Justin Goodman σχολίασε:
«Ο Τραμπ μισεί τη σπατάλη και τα πειράματα σε ζώα είναι το πρότυπο της σπάταλης δαπάνης. Το 40% του προϋπολογισμού των NIH πηγαίνει στα πειράματα σε ζώα. Είναι ξεπερασμένο, ακριβό, με μικρή απόδοση για τους φορολογούμενους, και ο αμερικανικός λαός δεν θέλει τα κατοικίδια να βασανίζονται.»
Τα σύμβολα της “στροφής”
Παρ’ όλα αυτά, το NIH προχώρησε πρόσφατα σε κάποιες εμβληματικές ενέργειες, όπως:
- Ο τερματισμός χρηματοδότησης προς το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ για μελέτες που περιλάμβαναν το ράψιμο των ματιών σε νεαρούς πιθήκους.
- Το κλείσιμο των εργαστηρίων με μπιγκλ εντός των εγκαταστάσεων του οργανισμού, που για δεκαετίες κατηγορούνταν για βασανισμό σκύλων.
Ταυτόχρονα, ιδρύεται το γραφείο ORIVA (Office of Research Innovation, Validation and Application), το οποίο έχει στόχο την ανάπτυξη και διάδοση των NAMs σε εθνικό επίπεδο.
Οι αντιδράσεις από την επιστημονική κοινότητα
Η FASEB, ομοσπονδία αμερικανικών επιστημονικών ενώσεων που στηρίζει τα πειράματα σε ζώα, έστειλε επίσημη επιστολή στο NIH, ζητώντας:
«Προσοχή στην πρόωρη αφαίρεση της ζωικής έρευνας από το επιστημονικό εργαλείο. Οι νέες προσεγγίσεις δεν είναι ακόμη σε θέση να καλύψουν όλα τα κρίσιμα βιοϊατρικά ερωτήματα.»
Beyond the Code
Η εικόνα που παρουσιάζεται δεν είναι ούτε απλή ούτε μονοδιάστατη. Από τη μία, το NIH προβάλλει μια νέα κατεύθυνση – πιο ανθρώπινη, πιο “σύγχρονη”, πιο ευαίσθητη. Από την άλλη, φέρεται να συνεχίζει να διοχετεύει τεράστια κονδύλια σε μελέτες που βασίζονται σε πρακτικές οι οποίες δηλώνουν ξεκάθαρα ότι ο πόνος παραμένει εργαλείο.
Η ένταση αυτής της αντίφασης δεν πρέπει να χαθεί.
Η πραγματική δύναμη της είδησης δεν βρίσκεται στη ρητορική της αλλαγής, αλλά στην αποκάλυψη του κενού ανάμεσα στη διακήρυξη και την πράξη.
Και ίσως τελικά, αυτή η απόσταση είναι που αποκαλύπτει τι πραγματικά φοβάται να χάσει ένα κομμάτι λανθάνουσας επιστήμης:
Την εξουσία να πειραματίζεται όπως θέλει, σε όποιον θέλει, χωρίς να λογοδοτεί.
Πηγές – Παραπομπές
- The Guardian – NIH under fire for funding dog tests despite vow to cut animal research
- PCRM – Physicians Committee for Responsible Medicine
- FASEB Statement
- FDA roadmap – Ending animal testing in preclinical studies