← Όλες οι ειδήσεις

Ολοένα και περισσότερο τον τελευταίο καιρό εμφανίζονται άνθρωποι οι οποίοι απέκτησαν ένα Malinois και τελικά βρέθηκαν αντιμέτωποι σχεδόν με το ακριβώς αντίθετο από αυτό που καθημερινά κατακλύζει τα social media. Η εικόνα ενός εκπαιδευτή που μπορεί να κάνει με ένα Malinois πράγματα που στα μάτια του μέσου ανθρώπου μοιάζουν σχεδόν αδιανόητα δημιούργησε, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν και με άλλες φυλές, ένα τεράστιο ενδιαφέρον για έναν σκύλο που πολύ απλά δεν μπορεί να βρίσκεται στα χέρια όλων.

Βίντεο με άλματα, απόλυτο έλεγχο, ταχύτητα, προστασία, εντυπωσιακή υπακοή και έναν σκύλο που μοιάζει να καταλαβαίνει κάθε κίνηση του χειριστή του δημιουργούν μια εξαιρετικά ελκυστική εικόνα. Αυτό όμως που βλέπει ο θεατής είναι το αποτέλεσμα. Δεν βλέπει πάντα τον σκύλο που βρίσκεται πίσω από το αποτέλεσμα, τη γραμμή από την οποία προέρχεται, το ταπεραμέντο του, τις καθημερινές ανάγκες του, τις ώρες εργασίας που έχουν προηγηθεί και —κυρίως— την εμπειρία του ανθρώπου που βρίσκεται δίπλα του.

Προσπαθώ εδώ και καιρό να τονίσω ότι ο ανταγωνισμός, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν τα social media μεταξύ επαγγελματιών της εκπαίδευσης σκύλων, εκπαιδευτών εργασίας ή ακόμη και εκτροφέων, μπορεί να δίνει συνεχώς λανθασμένα μηνύματα προς τα έξω. Ο καθένας θέλει να παρουσιάσει το καλύτερο, το εντυπωσιακότερο, το δυσκολότερο. Ελάχιστοι όμως αισθάνονται την ανάγκη να βάλουν κάτω από ένα τέτοιο βίντεο μια απλή επεξήγηση που θα λέει στον θεατή τι ακριβώς βλέπει.

Θα έπρεπε πολλές φορές να γράφει από κάτω: «Ο συγκεκριμένος σκύλος έχει επιλεγεί γι’ αυτή τη δουλειά». «Ο συγκεκριμένος χειριστής έχει χρόνια εμπειρίας». «Αυτό που βλέπετε είναι αποτέλεσμα συστηματικής εργασίας». «Μην επιλέγετε έναν τέτοιο σκύλο επειδή θέλετε να αποκτήσετε αυτό που μόλις είδατε σε ένα βίντεο τριάντα δευτερολέπτων».

Δεν είναι ντροπή να πούμε την αλήθεια. Το αντίθετο. Είναι ευθύνη.

Το Malinois που βλέπεις στο βίντεο δεν είναι όλη η ιστορία

Έχω επαναλάβει σε αρκετές εκπομπές ότι το Malinois είναι ένας σκύλος που, ιδιαίτερα στις έντονες εργασιακές γραμμές του, απαιτεί άνθρωπο με πραγματική γνώση του σκύλου, εμπειρία στη διαχείριση υψηλού drive και κατανόηση των χαρακτηριστικών της συγκεκριμένης φυλής. Το ίδιο το American Kennel Club περιγράφει το Belgian Malinois ως έναν κορυφαίο working dog, έναν σκύλο με ισχυρή ανάγκη για δραστηριότητα και στενή συνεργασία με τον άνθρωπό του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε Malinois είναι ίδιο ούτε ότι κάθε σκύλος της φυλής πρέπει να βρίσκεται στην αστυνομία ή στον στρατό. Σημαίνει όμως ότι όταν επιλέγεις έναν σκύλο ο οποίος για γενιές έχει διατηρήσει πολύ έντονα εργασιακά χαρακτηριστικά, δεν μπορείς μετά να εκπλήσσεσαι επειδή αυτά τα χαρακτηριστικά εμφανίζονται μέσα στην καθημερινότητά σου.

Ένα Malinois χωρίς πραγματική διέξοδο, χωρίς δομή, χωρίς σκοπό και χωρίς δουλειά που να ενεργοποιεί σώμα και μυαλό μπορεί να μετατρέψει το ίδιο του το ταπεραμέντο σε τεράστια δυσκολία για τον άνθρωπο που ζει μαζί του. Αυτό που σε ένα πεδίο εργασίας αποτελεί επιμονή, ταχύτητα, εγρήγορση και drive, μέσα στο λάθος περιβάλλον μπορεί να μετατραπεί σε ένταση, καταστροφική συμπεριφορά, υπερδιέγερση ή μια διαρκή σύγκρουση ανάμεσα στις ανάγκες του σκύλου και στον τρόπο ζωής του ανθρώπου.

Και ακριβώς εδώ θεωρώ ότι έχουμε δημιουργήσει ένα τεράστιο πρόβλημα. Προβάλλουμε το τελικό αποτέλεσμα χωρίς να παρουσιάζουμε τις προϋποθέσεις που το δημιούργησαν. Έτσι ένας άνθρωπος δεν αγοράζει μόνο έναν σκύλο. Αγοράζει την εικόνα που είδε στην οθόνη του.

Μια Mal βρέθηκε δεμένη σε μια αυλή

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εμφανίστηκε πριν από λίγες ημέρες μια είδηση από τη Φλόριντα που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Η Mal, ένα θηλυκό Belgian Malinois, ήταν περίπου επτά μηνών όταν αστυνομικοί του Fort Lauderdale τη βρήκαν δεμένη σε μια αυλή. Μεταφέρθηκε στο Broward County Animal Care και παρέμεινε εκεί περιμένοντας να εμφανιστεί κάποιος άνθρωπος που θα την αναζητούσε. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, κανείς δεν εμφανίστηκε.

Και εδώ χρειάζεται να είμαστε απολύτως έντιμοι. Δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς προηγήθηκε. Δεν γνωρίζουμε γιατί ο συγκεκριμένος σκύλος βρέθηκε δεμένος, ποιος ήταν ο άνθρωπος που τον είχε ή τι συνέβη στη μεταξύ τους σχέση. Θα ήταν εύκολο να γεμίσουμε τα κενά με μια ιστορία που εξυπηρετεί το επιχείρημά μας, αλλά αυτό θα ήταν ακριβώς το είδος της παραποίησης που κατακρίνουμε.

Υπάρχει όμως ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός που κάνει την ιστορία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα: ο σκύλος που βρέθηκε δεμένος σε μια αυλή και κατέληξε σε καταφύγιο δεν αποδείχθηκε ένας σκύλος χωρίς δυνατότητες. Συνέβη ακριβώς το αντίθετο.

Ο αστυνομικός Dougle Ng-A-Kien αποφάσισε να τη φιλοξενήσει και να εξετάσει αν ένας σκύλος που προέρχεται από shelter μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της αστυνομικής εργασίας. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Mal αξιολογήθηκε με τα ίδια standards που θα χρησιμοποιούνταν για σκύλους οι οποίοι αποκτώνται από επαγγελματίες προμηθευτές και πέρασε τις σχετικές αξιολογήσεις. Σήμερα εργάζεται με την αστυνομία του Fort Lauderdale στην ανίχνευση εκρηκτικών και βρίσκεται σε υπηρεσία από τον Ιούλιο.

Από μια αυλή και ένα καταφύγιο, σε έναν εξειδικευμένο ρόλο εργασίας.

Δεν άλλαξε φυλή.

Δεν απέκτησε ξαφνικά διαφορετικό εγκέφαλο.

Δεν αντικαταστάθηκε το ταπεραμέντο της.

Κάποιος απλώς βρήκε πού μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν όλα αυτά.

Το ερώτημα που δεν μπορούμε να απαντήσουμε — αλλά πρέπει να μας απασχολήσει

Δεν γνωρίζουμε αν η Mal βρέθηκε δεμένη επειδή κάποιος δεν μπορούσε να τη διαχειριστεί. Δεν έχουμε το δικαίωμα να το παρουσιάσουμε ως γεγονός.

Μπορούμε όμως να θέσουμε το ερώτημα.

Πόσα Malinois αγοράστηκαν τα τελευταία χρόνια από ανθρώπους που ερωτεύτηκαν το αποτέλεσμα που είδαν σε ένα βίντεο, χωρίς να γνωρίζουν τι σημαίνει η καθημερινότητα με έναν τέτοιο σκύλο;

Πόσοι είδαν έναν εκπαιδευτή να δουλεύει με έναν Malinois και πίστεψαν ότι αγόραζαν μαζί με τον σκύλο και το αποτέλεσμα;

Και πόσοι έμαθαν εκ των υστέρων ότι το ζώο που μπήκε στο σπίτι τους δεν έχει καμία υποχρέωση να συμπεριφερθεί σαν το ήδη εκπαιδευμένο ζώο που είδαν στο TikTok, στο Instagram ή στο YouTube;

Εδώ υπάρχει τεράστια ευθύνη όλων μας.

Και των εκπαιδευτών.

Και των εκτροφέων.

Και όσων παράγουν περιεχόμενο.

Γιατί το εντυπωσιακό βίντεο μπορεί να φέρει εκατοντάδες χιλιάδες προβολές, αλλά ο άνθρωπος που θα πάρει την απόφαση να αγοράσει ένα Malinois επηρεασμένος από αυτό δεν θα ζήσει μέσα στο βίντεο. Θα ζήσει μαζί με τον σκύλο για τα επόμενα δέκα ή δεκαπέντε χρόνια.

Το «είναι πανέξυπνος» δεν σημαίνει «είναι εύκολος»

Αυτό είναι ίσως ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που γίνονται όταν μιλάμε για τέτοιες φυλές. Λέμε ότι το Malinois είναι εξαιρετικά έξυπνο, εξαιρετικά εκπαιδεύσιμο και εξαιρετικά συνδεδεμένο με τον χειριστή του και ο μέσος άνθρωπος ακούει κάτι τελείως διαφορετικό: «θα είναι εύκολο να το εκπαιδεύσω».

Όμως η μεγάλη ικανότητα μάθησης είναι δίκοπο μαχαίρι.

Ένας σκύλος που μαθαίνει γρήγορα δεν μαθαίνει μόνο αυτά που θέλουμε εμείς. Μαθαίνει και τα λάθη μας. Μαθαίνει τα κενά μας. Μαθαίνει πότε μπορεί να προβλέψει τη συμπεριφορά μας, πότε χάνουμε τον έλεγχο, ποια συμπεριφορά του αποδίδει και πώς να δημιουργήσει μόνος του δραστηριότητες όταν εμείς δεν του έχουμε δώσει καμία.

Ο πολύ ικανός σκύλος δεν είναι αναγκαστικά ο εύκολος σκύλος.

Μερικές φορές είναι ακριβώς ο σκύλος που απαιτεί τον καλύτερο άνθρωπο απέναντί του.

Δεν αρκεί μια μεγάλη αυλή

Και υπάρχει ακόμη ένας μύθος που πρέπει να τελειώσει. Ένας τέτοιος σκύλος δεν χρειάζεται απλώς «χώρο».

Η Mal βρέθηκε σε αυλή.

Το πρόβλημα δεν λύνεται με τετραγωνικά μέτρα.

Ένα Malinois μπορεί να έχει στη διάθεσή του στρέμματα γης και να εξακολουθεί να στερείται αυτό που πραγματικά χρειάζεται. Η εργασία δεν είναι να αφήσεις έναν σκύλο να τρέχει μέχρι να κουραστεί. Είναι να του δώσεις λειτουργία, συνεργασία, προβλήματα προς επίλυση, κανόνες και ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το ταπεραμέντο του αποκτά νόημα.

Ένας σκύλος εργασίας χωρίς εργασία μπορεί να αρχίσει να εφευρίσκει μόνος του δουλειές.

Και είναι πολύ πιθανό οι δουλειές που θα επιλέξει εκείνος να μη μας αρέσουν καθόλου.

Ο σκύλος δεν πρέπει να αγοράζεται για την εικόνα του

Έχουμε ξανακάνει το ίδιο λάθος με φυλές στο παρελθόν. Μια ταινία, μια τηλεοπτική σειρά, ένας διάσημος άνθρωπος ή μια μόδα αρκούσαν για να δημιουργήσουν τεράστιο ενδιαφέρον γύρω από έναν συγκεκριμένο σκύλο.

Σήμερα η διαδικασία είναι πολύ ταχύτερη.

Δεν χρειάζεται καν κινηματογραφική ταινία.

Χρειάζεται ένα viral video.

Ένας εντυπωσιακός Malinois που ανεβαίνει έναν τοίχο, εκτελεί μια αλληλουχία εντολών σε δευτερόλεπτα ή λειτουργεί σε protection work μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να εμφανιστεί στις οθόνες εκατομμυρίων ανθρώπων.

Μόνο που το βίντεο δεν μεταφέρει μαζί του την πραγματικότητα της φυλής.

Και ο αλγόριθμος δεν πρόκειται να σταματήσει για να σε ρωτήσει αν έχεις την εμπειρία να ζήσεις με αυτό που μόλις σου έκανε εντύπωση.

Ο ρόλος του σοβαρού εκτροφέα

Εδώ υπάρχει και τεράστια ευθύνη της εκτροφής. Ο σοβαρός εκτροφέας δεν είναι εκεί μόνο για να παράγει έναν σκύλο που ανταποκρίνεται μορφολογικά σε ένα standard ούτε για να πουλήσει ένα κουτάβι επειδή βρέθηκε κάποιος πρόθυμος να πληρώσει.

Η επιλογή του κατάλληλου ανθρώπου είναι μέρος της εκτροφής.

Σε μια φυλή με τόσο μεγάλες διαφορές ακόμη και μεταξύ γραμμών, το «θέλω Malinois» δεν είναι αρκετή πληροφορία. Πρέπει να γνωρίζεις τι θέλει να κάνει ο άνθρωπος με τον σκύλο, ποια εμπειρία έχει, τι ζωή μπορεί να του προσφέρει και ποιο συγκεκριμένο κουτάβι μπορεί να ταιριάξει σε αυτή τη ζωή.

Γιατί το λάθος ταίριασμα δεν το πληρώνει μόνο ο άνθρωπος.

Το πληρώνει και ο σκύλος.

Και πολλές φορές ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να πει «δεν μπορώ άλλο».

Ο σκύλος δεν έχει τη δυνατότητα να επιλέξει άλλον κηδεμόνα.

Η Mal τελικά βρέθηκε εκεί όπου μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτό που ήταν

Αυτό είναι που κάνει την ιστορία της τόσο ενδιαφέρουσα.

Η Mal δεν έγινε αξιόλογος σκύλος επειδή μπήκε στην αστυνομία. Ήταν ήδη ο σκύλος που ήταν. Απλώς κάποιος αναγνώρισε χαρακτηριστικά τα οποία μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε έναν συγκεκριμένο ρόλο, της έδωσε την εκπαίδευση που απαιτούσε αυτός ο ρόλος και στη συνέχεια την άφησε να αποδείξει μέσα από αξιολόγηση αν πραγματικά μπορούσε να ανταποκριθεί.

Και ανταποκρίθηκε.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε Malinois που δημιουργεί προβλήματα μέσα σε ένα σπίτι πρέπει να γίνει αστυνομικός σκύλος ούτε ότι κάθε σκύλος καταφυγίου κρύβει μέσα του έναν K9. Θα ήταν μια ακόμη υπεραπλούστευση.

Σημαίνει όμως ότι πριν κρίνουμε τον σκύλο πρέπει να εξετάσουμε και το περιβάλλον μέσα στο οποίο απαιτούμε να λειτουργήσει.

Ένας σκύλος με υψηλό drive, μεγάλη ανάγκη για εργασία και έντονο ταπεραμέντο μπορεί σε ένα περιβάλλον να γίνει δυσβάσταχτος και σε ένα άλλο να αποδειχθεί εξαιρετικός συνεργάτης.

Το χαρακτηριστικό δεν άλλαξε.

Άλλαξε η χρησιμότητά του.

Πριν αγοράσεις αυτό που βλέπεις, μάθε τι δεν βλέπεις

Ίσως αυτή πρέπει να είναι τελικά η φράση που συνοδεύει κάθε εντυπωσιακό βίντεο ενός Malinois.

Πριν αγοράσεις αυτό που βλέπεις, μάθε τι δεν βλέπεις.

Δεν βλέπεις τα χρόνια εμπειρίας του χειριστή.

Δεν βλέπεις την επιλογή του σκύλου.

Δεν βλέπεις τη γενετική.

Δεν βλέπεις τις ώρες δουλειάς.

Δεν βλέπεις τα λάθη.

Δεν βλέπεις τη διαχείριση που απαιτείται όταν η κάμερα κλείσει.

Και κυρίως δεν βλέπεις ότι αυτός ο σκύλος μπορεί να είναι εξαιρετικός ακριβώς επειδή δεν είναι εύκολος.

Το Malinois δεν χρειάζεται περισσότερη δημοσιότητα.

Χρειάζεται περισσότερη ειλικρίνεια.

Και ίσως η ιστορία μιας επτά μηνών Malinois που βρέθηκε δεμένη σε μια αυλή, πέρασε από ένα καταφύγιο και τελικά βρέθηκε να αναζητά εκρηκτικά δίπλα στην αστυνομία να είναι μια πολύ καλή αφορμή για να θυμηθούμε κάτι αυτονόητο:

Δεν επιλέγουμε έναν σκύλο επειδή μας εντυπωσίασε αυτό που μπορεί να κάνει. Τον επιλέγουμε μόνο όταν γνωρίζουμε τι χρειάζεται για να μπορέσει να είναι αυτό που πραγματικά είναι.

Πηγές

Η ιστορία της Mal βασίζεται σε δημοσιευμένα στοιχεία για το Fort Lauderdale Police Department, σύμφωνα με τα οποία βρέθηκε περίπου επτά μηνών δεμένη σε αυλή, μεταφέρθηκε στο Broward County Animal Care, δεν εμφανίστηκε ιδιοκτήτης και αργότερα πέρασε την αξιολόγηση της υπηρεσίας για εργασία ανίχνευσης εκρηκτικών.

Για τη γενική περιγραφή του Belgian Malinois ως υψηλής λειτουργικότητας working breed και τη σημασία της δραστηριότητας και της σχέσης με τον χειριστή χρησιμοποιήθηκε επίσης η επίσημη παρουσίαση της φυλής από το American Kennel Club.

Χρήστος Κούτσης
Εκπαιδευτής Σκύλων — Dog’s Mind

Γνωρίστε τον Χρήστο Κούτση