Ο Γιώργος Μαντζουράνης, εκτός από προσωπικός μου φίλος και εξαιρετικός εκπαιδευτής σκύλων, είναι ένας άνθρωπος που εκτιμώ ιδιαίτερα για έναν ακόμη λόγο. Δεν αισθάνεται την ανάγκη να γίνεται αρεστός μέσα από τις απόψεις του. Έχει την εμπειρία, τη γνώση, αλλά κυρίως την ευθύτητα να μιλάει καθαρά, ακόμη κι όταν αυτά που έχει να πει δεν είναι απαραίτητα εκείνα που θα ήθελε να ακούσει κάποιος.

Και όταν το θέμα της συζήτησης είναι ο σκύλος φύλακας, αυτή η ευθύτητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Ζούμε σε μια εποχή όπου το διαδίκτυο είναι γεμάτο από εντυπωσιακές εικόνες σκύλων που εκτελούν ασκήσεις προστασίας, επιτίθενται κατόπιν εντολής ή συμμετέχουν σε σενάρια που μοιάζουν να αναπαριστούν πραγματικές συνθήκες κινδύνου. Πόσοι όμως από εκείνους που παρακολουθούν αυτές τις εικόνες μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν σκύλο που συμμετέχει σε ένα οργανωμένο άθλημα και σε έναν σκύλο που καλείται να προστατεύσει έναν άνθρωπο απέναντι σε μια πραγματική απειλή; Και πόση σχέση έχουν τελικά όλα αυτά τα εντυπωσιακά θεάματα με την πραγματικότητα μιας βίαιης επίθεσης;

Σε αυτή τη συνέντευξη προσπαθήσαμε με τον Γιώργο να βάλουμε τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Να ξεχωρίσουμε την επίδειξη από την ουσία, την αθλητική δραστηριότητα από την πραγματική φύλαξη και, κυρίως, να εξηγήσουμε τι σημαίνει να έχει κάποιος δίπλα του έναν σκύλο που ενδέχεται κάποια στιγμή να βρεθεί αντιμέτωπος με έναν άνθρωπο αποφασισμένο να απειλήσει τη σωματική ακεραιότητα, τη ζωή ή την περιουσία μιας οικογένειας.

Γιατί μια πραγματική επίθεση δεν ακολουθεί κάποιο προκαθορισμένο σενάριο. Ένας ληστής, ένας διαρρήκτης ή ένας άνθρωπος που έχει αποφασίσει να ασκήσει βία δεν πρόκειται να συμπεριφερθεί σύμφωνα με τους κανόνες μιας εκπαιδευτικής άσκησης. Δεν θα κινηθεί απαραίτητα με τον τρόπο που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στις επιδείξεις και ασφαλώς δεν θα ενδιαφερθεί να διευκολύνει τον σκύλο ή τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί του.

Υπάρχει όμως και μια άλλη διάσταση, εξίσου σημαντική, που συχνά απουσιάζει από τη δημόσια συζήτηση για τους σκύλους φύλακες. Η ευθύνη του ίδιου του ανθρώπου απέναντι στον σκύλο του.

Γιατί η σχέση προστασίας δεν μπορεί να είναι μονόπλευρη. Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τον σκύλο ως ένα ζωντανό μέσο άμυνας, από το οποίο περιμένουμε να βάλει το σώμα του μπροστά στον κίνδυνο, χωρίς να αναρωτιόμαστε ποιος θα προστατεύσει εκείνον. Ο κηδεμόνας οφείλει να γνωρίζει τον δικό του ρόλο, να αντιλαμβάνεται τις πραγματικές δυνατότητες και τα όρια του ζώου και να είναι σε θέση να πάρει αποφάσεις που δεν θα το οδηγήσουν άσκοπα σε μια κατάσταση από την οποία μπορεί να μην επιστρέψει.

Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που επιχειρούμε να αναδείξουμε στη συζήτησή μας. Ότι η πραγματική προστασία προϋποθέτει μια σχέση εμπιστοσύνης, συνεργασίας και αμοιβαίας ευθύνης ανάμεσα στον άνθρωπο και τον σκύλο. Δεν αρκεί ένας σκύλος να έχει εκπαιδευτεί να αντιμετωπίζει μια απειλή. Χρειάζεται και ένας άνθρωπος που να καταλαβαίνει τι πραγματικά σημαίνει αυτή η απειλή και ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειές της.

Με τον Γιώργο συζητάμε ακόμη για τα πλασματικά σενάρια που συχνά παρουσιάζονται ως αποδείξεις αποτελεσματικότητας, για την απόσταση που μπορεί να χωρίζει μια εντυπωσιακή επίδειξη από μια πραγματική εγκληματική ενέργεια και για την ευθύνη όσων αναλαμβάνουν να εκπαιδεύσουν έναν σκύλο για έναν τόσο απαιτητικό και επικίνδυνο ρόλο.

Ο σκύλος φύλακας δεν είναι ένα θέαμα. Δεν είναι μια εντυπωσιακή εικόνα για το διαδίκτυο, ούτε ένα μέσο προβολής των ικανοτήτων ενός εκπαιδευτή. Είναι ένα ζωντανό πλάσμα που ενδέχεται να κληθεί να αντιμετωπίσει πραγματικό κίνδυνο, με πραγματικές συνέπειες, τόσο για το ίδιο όσο και για τους ανθρώπους που καλείται να προστατεύσει.

Γι’ αυτό και θεωρώ ότι όσοι ασχολούμαστε με αυτό το αντικείμενο έχουμε υποχρέωση να το αντιμετωπίζουμε με τη σοβαρότητα που του αξίζει, χωρίς υπερβολές, χωρίς κατασκευασμένες εντυπώσεις και, πάνω απ’ όλα, χωρίς να θυσιάζουμε την αλήθεια στον βωμό της προβολής.

Τα υπόλοιπα, όμως, αξίζει να τα ακούσετε από τον ίδιο τον Γιώργο Μαντζουράνη.

Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξή μας στο Dog’s Mind. Μια συζήτηση που αξίζει να παρακολουθήσει όχι μόνο όποιος ενδιαφέρεται για έναν σκύλο φύλακα, αλλά και κάθε άνθρωπος που θέλει να κατανοήσει βαθύτερα την ευθύνη που αναλαμβάνουμε απέναντι στους σκύλους μας.

Χρήστος Κούτσης — Dog’s Mind | Εκπαίδευση Σκύλων