Όπως έχω αναφέρει πολλές φορές, η ανθρώπινη σκέψη διαθέτει μια εκπληκτική ικανότητα να δημιουργεί, να ανατρέπει δεδομένα, να διαμορφώνει νέους κόσμους, φιλοσοφίες και στάσεις ζωής. Το πρόβλημα είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν με ταχύτητες που δεν έχουν καμία σχέση με τους ρυθμούς με τους οποίους λειτουργεί η φύση και προσαρμόζονται οι βιολογικοί οργανισμοί.

Ο σκύλος αποτελεί ίσως ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα αυτής της αντίφασης. Μέσα σε λίγες δεκαετίες βρέθηκε εγκλωβισμένος στα αστικά κέντρα, υποχρεωμένος να ακολουθήσει αυστηρούς κανόνες διαβίωσης που ελάχιστη σχέση έχουν με τις συνθήκες μέσα στις οποίες διαμορφώθηκε ιστορικά η σχέση του με τον άνθρωπο. Από την εργασία, την κίνηση, την εξερεύνηση και τη συνεργασία, περάσαμε σε μια καθημερινότητα περιορισμών, όπου πολλές από τις φυσικές του ανάγκες και εκφράσεις αντιμετωπίζονται πλέον ως προβλήματα συμπεριφοράς.

Και πριν ξεκινήσουμε να αναζητούμε τον απόλυτο ένοχο για όλα αυτά τα προβλήματα, ίσως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε πόσο μπορεί ένας οργανισμός να ακολουθήσει τις αλλαγές που του επιβάλλουμε, όταν η ταχύτητα με την οποία μεταβάλλουμε τον κόσμο του ξεπερνά κατά πολύ τους βιολογικούς ρυθμούς προσαρμογής του.

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, τα αθλήματα σκύλων, οι οργανωμένες εργασιακές δραστηριότητες και οι εκπαιδευτικές διαδικασίες που ξεπερνούν τα όρια της απλής υπακοής αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Αποτελούν ουσιαστικές διεξόδους για τη διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας, της νοητικής εγρήγορσης και του ταπεραμέντου του σκύλου, προσφέροντάς του δυνατότητες να αξιοποιήσει ικανότητες που η σύγχρονη καθημερινότητα συχνά αφήνει ανενεργές.

Μια τέτοια διέξοδος είναι και το Dog Dancing, μια δραστηριότητα που συνδυάζει την κίνηση, τη μουσική και τη συνεργασία ανθρώπου και σκύλου μέσα από σύνθετες χορογραφίες. Μαζί με την εκμάθηση Tricks, δηλαδή διαφορετικών κινήσεων και δεξιοτήτων, δημιουργεί ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον που απαιτεί συγκέντρωση, συντονισμό, επικοινωνία και δημιουργικότητα, αναδεικνύοντας δυνατότητες που ξεπερνούν κατά πολύ τα δεδομένα της βασικής ή ακόμη και της προχωρημένης υπακοής.

Στην Ελλάδα, η συνάδελφος Μυρτώ Κουτούλια συγκαταλέγεται στις πρωτοπόρους αυτού του χώρου, έχοντας διαγράψει μια αξιόλογη πορεία με διακρίσεις και στο εξωτερικό.

Στη συνέντευξη που μου παραχώρησε στο Dog’s Mind, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε όχι μόνο για το Dog Dancing και τα Tricks, αλλά και για την προσωπική της διαδρομή, τις εμπειρίες της και τις δυνατότητες που προσφέρουν αυτές οι δραστηριότητες στη σχέση του ανθρώπου με τον σκύλο.

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ένα πολύ σημαντικό ζήτημα που ξεπερνά τα όρια της συγκεκριμένης συνέντευξης.

Σε μια εποχή όπου επιχειρείται ολοένα περισσότερο ο περιορισμός της ταυτότητας του σκύλου στο εμπορικό πρότυπο του απλού «ζώου συντροφιάς», οφείλουμε να θυμόμαστε ότι έχουμε απέναντί μας έναν οργανισμό με τεράστιο εύρος σωματικών και νοητικών δυνατοτήτων, που διαμορφώθηκαν μέσα από χιλιάδες χρόνια εξέλιξης και συνεργασίας με τον άνθρωπο.

Ο σκύλος δεν δημιουργήθηκε για να περνά τη ζωή του περιμένοντας την επόμενη βόλτα ή την επόμενη εντολή. Έχει ανάγκη να κινείται, να εξερευνά, να μαθαίνει, να συνεργάζεται και να αξιοποιεί την ευφυΐα του. Και όσο περισσότερο περιορίζουμε αυτές τις δυνατότητες, τόσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από την ουσιαστική κατανόηση της φύσης του.

Δεν χρειάζεται κάθε σκύλος να γίνει αθλητής, ούτε κάθε κηδεμόνας να συμμετέχει σε αγώνες. Χρειάζεται όμως να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε ο σκύλος να μπορεί να εκφράζει τις δυνατότητές του, αντί να απαιτούμε διαρκώς από εκείνον να προσαρμόζεται στους περιορισμούς που εμείς δημιουργήσαμε.

Η συνέντευξη με τη Μυρτώ Κουτούλια είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τον κόσμο των Tricks και του Dog Dancing, αλλά και να ανακαλύψουμε πόσα περισσότερα μπορεί να μας προσφέρει η σχέση με τον σκύλο όταν αποφασίσουμε να ξεπεράσουμε τα στενά όρια της υπακοής.

Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο Dog’s Mind.

Χρήστος Κούτσης
Εκπαιδευτής Σκύλων — Dog’s Mind